سازمان جهانی صحت به مناسبت روز جهانی توبرکلوز، هشدار داده است که این بیماری هنوز هم به عنوان "جدیترین تهدید صحت عامه در افغانستان" پنداشته میشود.
به گفتۀ این سازمان، هر سال هزاران مورد جدید توبرکلوز (سل) در افغانستان ثبت میشود که نشاندهندۀ تداوم نگرانیها در بخش صحت است.
براساس آمار ارایه شده از سوی سازمان ملل متحد، در سال ۲۰۲۵ میلادی، میزان ابتلا به توبرکلوز در افغانستان حدود ۲۰۳ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر تخمین شده است.
این رقم نشان میدهد که باوجود تلاشهای انجام شده، توبرکلوز همچنان به عنوان یک چالش جدی برای نظام صحی افغانستان باقی مانده است.
سازمان جهانی صحت، روز سه شنبه (۲۴ مارچ)، [روز جهانی مبارزه با توبرکلوز]، خواستار "اقدام جدی جمعی برای گسترش تشخیص زودهنگام" شده بر بهبود دسترسی به تداوی و اطمینان از اینکه هیچکس نادیده گرفته نشود"، تاکید کرده است.
سازمان جهانی صحت اذعان داشته است که زنان و کودکان در افغانستان، از جمله کسانی اند که بیشترین آسیب را از توبرکلوز دیده اند و بسیاری از موارد هنوز بدون تشخیص میمانند.
این سازمان و داکتران متخصص توبرکلوز همواره تاکید کرده اند که در صورت موجودیت اعراض و علایم این بیماری به ویژه "سرفۀ دوامدار بیش از ۲ – ۳ هفته" که با تب و کاهش وزن همراه باشد، به زودترین فرصت نزد داکتر مراجعه شود.
تب خفیف به ویژه حوالی عصر یا شب، عرق شبانه، کاهش وزن بدون دلیل، بی اشتهایی، احساس ضعف و خستگی، به گفتۀ داکتران، از جمله علایم عمومی توبرکلوز پنداشته میشود.
اسباب و عوامل
کارشناسان صحی تاکید می کنند که عوامل مختلف به شمول فقر، کمبود امکانات صحی، دسترسی محدود به خدمات درمانی، پایین بودن سطح آگاهی مردم در بارۀ بیماری توبرکلوز، نادیده گرفتن اعراض و علایم و در بسا موارد تداوی ناقص بیماری در گسترش این بیماری نقش داشته است.
متخصصین بیماری توبرکلوز همواره ابراز نگرانی کرده اند که در مناطق دورافتاده، بسیاری از بیماران به موقع تشخیص نشده یا به گونۀ ناقص تداوی میشوند یا اصلاً تحت تداوی قرار نمیگیرند که خود از عوامل عمدۀ سرایت این بیماری به افراد سالم میباشد.
پیشگیری و وقایه
این سازمان بر اهمیت "تشخیص زودهنگام" تاکید ورزیده از خانوادهها میخواهد تا اگر علایم توبرکلوز را در نزد اعضای خانواده به ویژه زنان و کودکان مشاهده میکنند، بدون تاخیر به داکتر متخصص مراجعه صورت گیرد.
این نهاد ملل متحد هشدار داده است که اگر اعراض توبرکلوز در نزد یک فرد مشخص شود، با بیمار مبتلا به توبرکلوز در ارتباط بوده باشد و یا شامل گروه با خطر بلند ( افراد دارای مشکلات معافیتی، سوتغذیه و کودکان) باشد، بایست به نزدیک ترین مرکز صحی مراجعه کنند.
ادوین سنیزا سالوادور نمایندۀ سازمان جهانی صحت و رییس هیات اعزامی در افغانستان در شبکۀ اجتماعی ایکس تاکید کرده که این بیماری قابل پیشگیری بوده و "پایان دادن به توبرکلوز نه تنها یک آرزو، بلکه قابل دستیابی است."
تداوی
سازمان جهانی صحت تاکید کرده است که تشخیص و درمان این بیماری در سراسر افغانستان رایگان است.
متخصصین توبرکلوز بار بار تاکید کرده اند که بایست "تداوی توبرکلوز به یا هر بیماری دیگر به گونۀ کامل صورت گیرد و اگر دوا به مقدار معین و مدتزمان مشخص خورده نشود، باعث ایجاد مقاومت در برابر دوا شده، اعراض و علایم نزد بیمار باقیمانده و در بسیاری موارد باعث مرگ بیمار میشود."
در عین حال، نهادهای بین المللی تاکید کرده اند که مبارزۀ موثر با توبرکلوز، نیازمند همکاری نزدیک حکومت، سازمانهای بین المللی و جامعه است. این نهادها هشدار میدهند که در صورت عدم توجه جدی، این بیماری میتواند همچنان جان هزاران نفر را در افغانستان تهدید کند.
گروه