کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد از مقامهای ایران خواستند که به بازداشتهای خودسرانه، ناپدیدسازی اجباری، شکنجه و اعدام شهروندان کرد و بلوچ پایان دهند.
مای ساتو، گزارشگر ویژۀ سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران و شماری دیگر از کارشناسان این سازمان گفتهاند که اقلیتهای قومی و مذهبی، بهویژه کردها و بلوچها، بهطور نامتناسب هدف بازداشت، محاکمه و صدور حکم اعدام قرار گرفتهاند.
سازمان ملل متحد پیش از این نیز دربارۀ بازداشتهای خودسرانه، شکنجه، ناپدیدسازی اجباری و استفاده از اعترافات گرفتهشده زیر فشار در پروندههای امنیتی ایران ابراز نگرانی کرده بود.
به گفتۀ این کارشناسان، از آغاز سال ۲۰۲۶ تاکنون دستکم ۲۴ شهروند بلوچ و ۲۲ شهروند کرد اعدام شدهاند و شمار بیشتری نیز با خطر اجرای قریبالوقوع حکم اعدام روبهرو اند.
در بیانیۀ که توسط این کارشناسان سازمان ملل متحد صادر شده، آمده است که مقامهای ایران از اتهامهای گسترده و مبهم امنیتی، مانند "محاربه"، "افساد فیالارض" و "بغی"، برای پیگرد اعضای اقلیتها استفاده میکنند.
آنان همچنین گفتهاند که فشار بر فعالان کرد و بلوچ به داخل ایران محدود نمانده و تهدید، نظارت، مصادرۀ داراییها و درخواست استرداد فعالان مقیم خارج از کشور را نیز در بر میگیرد.
در همین حال، ولکر ترک، کمیشنر عالی سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر، گفته است که ایران از ۱۹ مارچ تاکنون دستکم ۵۶ نفر را به اتهامهای مرتبط با امنیت ملی اعدام کرده است.
به گفتۀ او، ۲۷ مورد از این اعدامها با اعتراضات ضدحکومتی آغاز سال جاری ارتباط داشته و بیش از ۱۰۰ نفر دیگر نیز با خطر اعدام روبهرو اند.
ترک گفت که مجازات اعدام در ایران برای ایجاد ترس در میان مردم و خاموشکردن مخالفتها به کار گرفته میشود. او از مقامهای ایران خواست اجرای تمام احکام اعدام را متوقف کرده و برای لغو مجازات مرگ اقدام کنند.
در میان اعدامشدگان اخیر، شماری از شهروندان افغانستان نیز شامل بودهاند. بر اساس گزارش صدای امریکا، دستکم دو شهروند افغانستان بامداد ۱۹ جولای در زندان دستگرد اصفهان و در پیوند به پروندۀ اعتراضات میدان علیخانی اعدام شدند.
وزارت خارجۀ ایالات متحدۀ امریکا موج اخیر اعدامها در ایران، از جمله اعدام شهروندان افغانستان، را "به شدت محکوم" کرده است.
این وزارت به صدای امریکا گفته است که استفاده از اعدام بهعنوان ابزار سرکوب سیاسی را محکوم میکند و خواستار آزادی فوری و بیقیدوشرط زندانیان سیاسی، افرادی که ناعادلانه بازداشت شدهاند و کسانی شده است که آزادیهای اساسی خود را بهگونه مسالمتآمیز اعمال کردهاند.
گروه