کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان (UNHCR)میگوید که وضعیت بشری به دلیل بازگشتهای مداوم از ایران و پاکستان، تنشهای فرامرزی، سیلابها و محدودیتهای تردد همچنان متزلزل باقی مانده است.
این سازمان در گزارش ماه اپریل خود که روز پنجشنبه ۲۱ می منتشر شد، گفته است که بمباران، فعالیتهای طیارههای بیسرنشین، خسارات به زیرساختهای غیرنظامی و اعمال محدودیتها توسط مقامات بالفعل، دسترسیهای بشردوستانه و ارایه کمکها را در برخی ساحات پیچیدهتر کرده است.
کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان میگوید که بازگشت افغانها در ماه اپریل نیز از پاکستان و ایران ادامه داشته و از ابتدای سال تا نهم می حدود ۶۲۰ هزار افغان (۲۴۹ هزار از ایران و ۳۷۰ هزار از پاکستان) به افغانستان بازکشته اند.
براساس این گزارش بازگشت از پاکستان در ماه اپریل شدت گرفته و حدود ۱۶۰ هزار نفر به کشورشان برگشته اند. بازگشتکنندگان از بازداشت، تهدید به اخراج، اخاذی، توقیف اسناد، مسدود شدن سیمکارتها، جدایی از خانواده، بازداشت در شرایط نامناسب، و همچنین تاخیر در بازپسگیری اموال خود خبر داده اند.
این سازمان میگوید که بیش از ۶۸ هزار نفر از ایران عودت کرده اند که بیش از ۵۰ هزار نفر آن از طریق اخراج اجباری بوده است. عودتکنندگان از بازداشت در حین بازرسی اسناد، بدرفتاری، اخاذی، دسترسی محدود به خدمات و جدایی از خانواده خبر داده اند.
براساس گزارش ملل متحد تنشها و ناامنی منطقهای در ایران خطرات حفاظتی را برای پناهجویان و جوامع میزبان تشدید کرده است. اگرچه پس از هفتهها درگیری، آتشبس در هشتم اپریل برقرار شد، اما وضعیت با وجود حوادث امنیتی پراکنده و حملات به زیرساختها که بر تردد و دسترسی در برخی مناطق تأثیر گذاشت، همچنان متزلزل باقی مانده است.
در پاکستان، اخراجها، بازداشتها، مشکلات اسناد، جوامع افغان به ویژه زنان، کودکان، افراد دارای معلولیت و سایر گروههای آسیبپذیر را با خطرات فزاینده، فشارهای روانی-اجتماعی و کاهش دسترسی به خدمات مواجه کرده است.
در خیبر پشتونخوا، بازداشتها، توقیفها و بازرسی خانه به خانه بهویژه در کوهات، دره اسماعیل خان، مردان و سوابی تشدید یافته است. عملیات مشابه تایید هویت در اسلامآباد و پنجاب نیز ادامه داشته، جایی که افغانهای دارای مدرک نیز به طور فزایندهای تحت بازرسی قرار میگیرند.
تاجیکستان نیز، از جنوری ۲۰۲۶ تاکنون ۲۷۲ افغان از جمله ۹۵ زن و ۷۶ کودک را بازگردانده است. گزارشها نشان میدهند که برخی خانوادهها بدون دسترسی به روند دادرسی عادلانه، کمکهای حقوقی یا فرصتهای تجدیدنظر بازگردانده شدهاند.
براساس گزارش کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، بازگشتها فشار قابلتوجهی بر جوامع از پیش شکننده و خدمات محلی از پیش تحت فشار، وارد کرده و روند ادغام مجدد مصوون و پایدار را پیچیده ساخته است. بسیاری از بازگشتکنندگان با منابع محدود عودت کرده اند و در دسترسی به سرپناه، معیشت، اسناد، مراقبتهای صحی و آموزش با دشواری مواجهاند که خطر بیجاشدن دوباره را افزایش میدهد. زنان، کودکان و خانوادههای فاقد مدرک همچنان بهویژه در معرض محرومیت از کمکها و خدمات اساسی قرار دارند.
گروه