دفتر هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) با استناد به گزارش تازۀ ادارۀ آموزشی علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) هشدار داده است که افزایش سانسور، حملات علیه خبرنگاران، گسترش اطلاعات نادرست تولیدشده با هوش مصنوعی و کاهش حمایت از رسانههای مستقل، آیندۀ کار رسانهای را در جهان با تهدید جدی و بیپیشینه روبهرو کرده است.
این نهاد روز دوشنبه، ۲۰ جولای، با نشر پیام تاکید کرده که یافتههای این گزارش بر نقش حیاتی رسانههای آزاد در اطلاعرسانی، تقویت شفافیت، پاسخگو کردن نهادها، مبارزه با فساد و مدیریت بحرانها صراحت دارد.
به گفته یوناما، تضعیف رسانههای مستقل نه تنها دسترسی شهروندان را به اطلاعات معتبر محدود میکند، بلکه منافع عمومی را نیز به خطر میاندازد.
یوناما همچنین با طرح این پرسش که "اگر ژورنالیزم آزاد تضعیف شود، چه چیزی را از دست خواهیم داد؟" بر ضرورت حیاتی حفاظت از رسانههای مستقل و آزادی بیان به عنوان پیششرط دسترسی مردم به اطلاعات معتبر تاکید کرده است.
این هشدار در حالی مطرح میشود که رسانهها و خبرنگاران در افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت در اگست ۲۰۲۱، با محدودیتهای شدید، فشارهای امنیتی و سانسور گسترده دست و پنجه نرم میکنند. در این مدت، دهها رسانه تعطیل شده و شمار زیادی از خبرنگاران به دلیل تهدیدات امنیتی و بحران اقتصادی مجبور به ترک شغل یا مهاجرت شدهاند.
در همین حال، نهادهای مدافع آزادی بیان بارها نسبت به بازداشتهای خودسرانه خبرنگاران، افزایش سانسور و کوچک شدن فضای کار حرفهای در افغانستان هشدار داده و خواستار حمایت بینالمللی از رسانههای مستقل شدهاند.
بر اساس تازهترین شاخص جهانی آزادی مطبوعات سازمان گزارشگران بدون مرز (آراساف)، افغانستان در میان ۱۸۰ کشور در ردۀ ۱۷۵ از رهگذر آزادی مطبوعات قرار گرفته و پس از اریتریا و سوریه، یکی از سه کشور با بدترین وضعیت آزادی رسانهها در جهان محسوب میشود.
این در حالی است که افغانستان پیش از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، در ردۀ ۱۲۲ این فهرست قرار داشت.