هانا نیومن، عضو پارلمان اروپا، بار دیگر از برنامه احتمالی کمیسیون اروپا برای گفتگو با حکومت طالبان درباره اخراج پناهجویان افغان انتقاد کرده و هشدار داده است که چنین تماسهایی میتواند به مشروعیتبخشی این گروه منجر شود.
نیومن، عضو پارلمان اروپا از حزب سبزهای آلمان، در پیامی در شبکه ایکس نوشته است: "دعوت طالبان یک روند تخنیکی نیست. هر دیدار، هر عکس و هر ویزه برای آنان گامی به سوی مشروعیت و یک موفقیت سیاسی است."
او گفت که صدور ویزه برای نمایندگان حکومت طالبان جهت سفر به بروکسل، در حالی که مخالفان طالبان در افغانستان در بیسرنوشتی به سر میبرند و برنامههای ویزه برای آنان متوقف شده، اقدامی غیرمنصفانه و نگرانکننده است.
اظهارات نیومن در حالی مطرح میشود که کمیسیون اروپا در حال بررسی برگزاری نشستی با نمایندگان حکومت طالبان در بروکسل است؛ نشستی که هدف آن گفتگو درباره بازگرداندن شماری از مهاجران افغان از کشورهای اروپایی عنوان شده است.
این مطلب مرتبط را نیز بخوانید
نمایندگان طالبان برای بحث در مورد اخراج مهاجران افغان به اروپا میروندمارکوس لامرت، سخنگوی کمیسیون اروپا، دو هفته پیش در یک کنفرانس خبری گفت که منشی عمومی شورای اتحادیه اروپا یکجا با وزارت عدلیۀ سویدن اروپا پس از درخواست ۲۰ کشور اروپایی، آمادگی خود را برای آغاز گفتگوهای فنی با طالبان درباره بازگرداندن شهروندان افغان دارای سوابق جرمی اعلام کرده است. منابع اروپایی گفتهاند احتمال دارد هیاتی از حکومت طالبان در هفتههای آینده به بروکسل سفر کند، هرچند زمان دقیق این دیدار هنوز مشخص نشده است.
لامرت گفت: "آنان خواستار تمرکز برای برگرداندن افرادی اند که، البته، حق اقامت در اتحادیۀ اروپا نداشته و تهدید امنیتی ایجاد میکنند. لذا، این اقدام متوجه کسانی است که تهدید امنیتی ایجاد میکنند...هر گونه تصمیم در مورد اخراج افراد، از سوی مقامهای دولتی هر کشور عضو اتخاذ خواهد شد. کمیسیون اروپایی این تصمیم را نمیگیرد."
با آنکه غرب به شمول کشورهای اروپایی، حکومت طالبان را در افغانستان به رسمیت نشناخته است، این نخستین سفر و دیدار رسمی نمایندگان طالبان با مقامهای اتحادیۀ اروپا در بروکسل خواهد بود.
سخنگوی اتحادیۀ اروپا گفت که این اقدام به هیچ عنوان به معنی به رسمیت شناختن حکومت طالبان نیست. او همچنان از پاسخ به این پرسش که نامۀ کمیسیون اروپایی به کدام مقام طالبان ارسال شده است، طفره رفت.
در حالی که اتحادیه اروپا این گفتوگوها را "فنی" میخواند، شبکۀ رسانهای "اندیآر" آلمان گزارش داده است که طالبان در برابر همکاری در پذیرش مهاجران اخراجشده، خواهان امتیازات سیاسی و دپلوماتیک شدهاند.
بر اساس این گزارش، طالبان پیشنهاد کردهاند کشورهایی که خواهان همکاری این گروه در روند اخراج پناهجویان افغاناند، باید نمایندگان مورد تایید طالبان را در سفارتها و قونسلگریهای افغانستان بپذیرند. این موضوع قرار است در نشست احتمالی بروکسل نیز مطرح شود.
نیومن پیشتر نیز اخراج پناهجویان افغان به افغانستان را "ناکامی بشردوستانه" و "اشتباه استراتیژیک" خوانده و هشدار داده بود که بازگرداندن جوانان افغان به افغانستان آنان را در معرض نفوذ شبکهها و مدارس طالبان قرار میدهد.
طرح گفتگوی مستقیم با طالبان با انتقاد شماری دیگر از سیاستمداران اروپایی نیز روبهرو شده است. یان کریستوف اوتین، عضو پارلمان اروپا از حزب دموکراتهای آزاد آلمان، گفته است: "روابط دپلوماتیک را نمیتوان باجگیری کرد. نقض گسترده حقوق بشر زیر حاکمیت طالبان، هرگونه همکاری دپلوماتیک با این گروه را ناممکن میسازد."
در همین حال، وزارت خارجه ایالات متحده چندی پیش در واکنش به تعامل کشورها با طالبان به صدای امریکا گفت که هیچ کشوری نباید مسیر همدستی با "بازیگران شریر" را انتخاب کند. یک سخنگوی این وزارت طالبان را "گروه ویژه تروریستی جهانی مشخصشده" خوانده و گفته است که فرمانهای سرکوبگرانه طالبان حقوق بشر و آزادیهای اساسی افغانها را بهشدت محدود کرده است.
همزمان، نصیر احمد اندیشه، سرپرست نمایندگی افغانستان در دفتر سازمان ملل متحد در ژنیو، نسبت به واگذاری تدریجی نمایندگیهای دپلوماتیک افغانستان به طالبان هشدار داده است.
او گفته است گماشتن نمایندگان مورد تایید طالبان در سفارتها و قونسلگریهای افغانستان در اروپا، در عمل به یک رژیم تحت تحریم و افراطی امکان ایجاد پایگاه فیزیکی در کشورهای اروپایی را میدهد.
اندیشه همچنین هشدار داده است که سپردن خدمات قونسلی به افراد وابسته به طالبان میتواند زمینه دسترسی این گروه به اطلاعات شخصی و بایومتریک هزاران افغان مقیم اروپا را فراهم کند و خطر نظارت، تهدید و فشار بر مهاجران افغان را افزایش دهد.
در حال حاضر، آلمان و ناروی تنها کشورهای اروپاییاند که به نمایندگان طالبان اجازه فعالیت در نمایندگیهای دپلوماتیک افغانستان را دادهاند. مقامهای آلمانی گفتهاند حضور این افراد صرفاً برای تسهیل روند اخراج مهاجران افغان است و به معنای بهرسمیتشناختن طالبان نیست.
اتحادیه اروپا از زمان بازگشت طالبان به قدرت در اگست ۲۰۲۱ حکومت این گروه را به رسمیت نشناخته است، اما برای هماهنگی کمکهای بشردوستانه، مدیریت مهاجرت و رسیدگی به مسایل امنیتی، تماسهای محدودی با مقامهای طالبان حفظ کرده است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که کشورهای اروپایی زیر فشار داخلی برای سختگیری بیشتر در سیاستهای مهاجرتی قرار دارند و نهادهای حقوق بشری و سازمان ملل بارها نسبت به بازگرداندن اجباری شهروندان افغان هشدار دادهاند.